Reactie op FD Artikel: “Banken springen massaal op bitcoin-technologie”

Onlangs was ik blij verrast met een zorgvuldig geschreven artikel in het FD over blockchain. Toch vond ik het nodig wat nuance aan te brengen in enkele van de in het stuk geschreven beweringen.

Eindelijk! dacht ik toen ik het FD las. Eindelijk een Nederlands artikel over blockchain dat veel aspecten rond de technologie goed en begrijpelijk uiteenzet. Nadat ik verder las merkte ik helaas dat het ook deze keer geen kritisch stuk journalistiek over het onderwerp betrof, zeker niet op enkele cruciale punten.

Bestaande verdienmodellen versus desintermediatie

In het FD artikel van 26 november is te lezen: “[De] mate van openbaarheid is voor veel bankzaken onwenselijk. De banken zetten dan ook niet in op een publieke blockchain zoals die van bitcoin.”.

Of dit de reden is dat banken momenteel veel moeite doen om, naast alle bestaande open technologie, geheel nieuwe private techniek te ontwikkelen is nog maar de vraag. Een aannemelijke reden is dat met open blockchain technologie de uitspraak uit het artikel van Antal Ruiter ook voor de banken zelf op zal gaan, namelijk dat de banken in dat geval wel eens (goeddeels) overbodig zouden kunnen worden. De blockchain bedreigt immers de verdienmodellen van een groot aantal intermediairs, waaronder banken. Intuïtiever zou zijn dat banken inzetten op een private blockchain in plaats van publieke blockchains om te voorkomen dat hun positie als intermediair op korte termijn in het geding komt door een verlies van controle. Immers: welke toegevoegde waarde heeft een bank wanneer iedereen zijn of haar eigen bank op zak heeft?

Het opgevoerde argument dat openbaarheid van informatie en privacy op open blockchains hierbij een probleem zou vormen lijkt nog het meest op een drogreden die de gevestigde financiële instellingen het journaille maar wat graag doen laten geloven. Technici van o.a. MIT weten wel beter. Met inmiddels jarenoude cryptografische software, zogenaamde “fully homomorphic encryption”, kan transactiedata van open blockchains worden afgeschermd voor derden die niets met de – publiek te verifiëren – transactie te maken hebben. Geheel veilig wordt de transactie publiekelijk gecontroleerd maar weten alleen de deelnemers aan de transactie om hoeveel of welke activa het precies gaat. Met cryptografie is een transactie op een open blockchain betrouwbaar én transparant terwijl de privacy blijft gewaarborgd en data-eigendom optimaal klantvriendelijk is ingericht.

Met cryptografie is een transactie op een open blockchain betrouwbaar én transparant terwijl de privacy blijft gewaarborgd en data-eigendom optimaal klantvriendelijk is ingericht.

Dit soort systemen is als een droom die uitkomt voor idealisten, critici van de bancaire industrie en toezichthouders. Het feit dat de technologie vrij beschikbaar is maakt het ook nog eens zeer goed geteste en goedkope software om te implementeren.

Elders in het artikel wordt een private variant van de open blockchain techniek als voordeel gepresenteerd. Dit is opmerkelijk omdat private blockchains een aantal grote nadelen hebben ten aanzien van de performance van deze systemen en voor de belangen van hun klanten. Blockchain is namelijk buitengewoon inefficiënt door haar redundante architectuur vergeleken met gewone databases.

Blockchain doet met waardetransacties en eigendom wat het internet heeft gedaan met informatie. Net als dat niemand zit te wachten op een internet waar je geen toegang toe hebt (of enkel onder de voorwaarden van een kartel van aanbieders) zit geen mens te wachten op een transactiesysteem waar je onnodig niet bij kunt komen. Dit remt innovatie en resulteert mogelijk in systeemrisico’s en disfunctionele markten. De kerngroep van ontwikkelaars van open blockchain techniek vertellen op internet dat private blockchains op de langere termijn niet veel kans lijken te maken. Dit stukje uit een recente voordracht van Chris Odom, core ontwikkelaar van verschillende blockchain projecten, zet de verschillen in opvatting tussen de computerexperts en de financials onomwonden neer.

Uitstel, geen afstel

De bijzonder te noemen samenwerking van 40 banken lijkt vooralsnog op een investering in het langer kunnen behouden van bestaande verdienmodellen. De open, klantgerichte vorm van waardeoverdracht via blockchain waaraan de idealistisch gedreven programmeurs werken hoeft niet vanzelfsprekend op veel kapitaal te rekenen vanuit de traditionele financiële sector. Met het consortium heeft de financiële sector mogelijk een weg gevonden om de snel opkomende Blockchain industrie zelf te reguleren, nu voorspelbaarheid vanuit de autoriteiten op zich laat wachten.

Het ziet er naar uit dat het de opkomst van open blockchain technologie – die wel degelijk toepasbaar is in de bancaire industrie – allemaal niet kan stoppen maar hooguit zal vertragen. De lage toetredingsdrempel en snelle innovaties maken de open netwerken aantrekkelijk voor iedereen in de sector behalve de gevestigde instellingen. Wellicht geeft het de financiële industrie wat meer tijd hun business modellen voldoende radicaal aan te passen aan de onvermijdelijke opkomst van autonoom bruikbare bancaire diensten, maar of het genoeg zal zijn is nog maar zeer de vraag.

In een citaat in de kantlijn van het FD artikel valt te lezen: “De banken zien het als een geheime doos van Pandora”. Dit beeld zou heel goed waar kunnen zijn. Wellicht is het ook voor de grote spelers nog moeilijk te voorspellen wat blockchain voor hun waardeketens zal betekenen en hebben de samenwerkende instellingen zuiver de behoefte om in het belang van klanten wereldwijd samen te werken en te innoveren. De vraag of dit zonder permissieloze techniek kan gaan lukken is de vraag.

Het artikel sluit af met enkele verstandige woorden van Don Ginsel van Holland Fintech: “De banken zien het als [..] een ontwikkeling die ze niet mogen missen. Terwijl er genoeg alternatieven zijn om data versleuteld te delen.“, waarmee het ontwrichtende effect van open publieke blockchain techniek voor financiële instellingen meer dan ooit boven de markt blijft hangen.

Dit artikel is bijgewerkt op 30 dec 2015

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

79 − 76 =