WRR rapport over de publieke rol van banken vormt risico

Met het rapport over het bankwezen zet de WRR een stapje in de goede richting. Het rapport, geschreven door theoretici, legt echter ook een vorm van tunnelvisie bloot wat heeft geleid tot het negeren van cruciale onderwerpen in het onderzoek.

Het resultaat is een onvolledig onderzoeksrapport wat, indien toegepast, een risico vormt doordat diverse scenario’s over het hoofd worden gezien.


Lees verder / More “WRR rapport over de publieke rol van banken vormt risico”

Betrouwbaar verenigen met blockchain

Blockchain is technologie om zaken betrouwbaar en veilig en decentraal te regelen. In dit artikel lees je een schets van de toekomst met blockchain voor verenigingen en hoe het bijvoorbeeld de VOG kan verbeteren.

In onze westerse maatschappij zijn we gewend schaalbare economieën verticaal te implementeren. Om in de samenleving vertrouwen te creëren, waarbinnen mensen kunnen samenwerken en het bedrijfsleven afspraken kan maken, hebben we grootse instituties opgebouwd, zoals het rechtssysteem en het monetaire stelsel.


Lees verder / More “Betrouwbaar verenigen met blockchain”

Blockchain geeft burger autonomie terug

De Europese wet Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) die volgend jaar van kracht wordt, maakt organisaties verantwoordelijk voor de bescherming en verwerking van persoonsgegevens. Maar controle op naleving van die wet is voor de individuele burger praktisch onmogelijk.

Het kan veel eenvoudiger. Met blockchain krijgen burgers zelf het beheer over hun persoonlijke data, ook over de gegevens die door derden over hen worden verzameld.


Lees verder / More “Blockchain geeft burger autonomie terug”

Blockchain en de Documentaire Informatievoorziening

In de jaren zeventig werd de digitale database populair in het bedrijfsleven en later ook op de eerste homecomputers. Het gemakkelijk opslaan en beheren van grote hoeveelheden informatie bracht veel nieuwe efficiëntie en gemak. Twintig jaar later, begin jaren negentig, was er een nieuwe innovatie in de ICT die het mogelijk maakte informatie op wereldschaal uit te wisselen. Ik heb het natuurlijk over het internet.

Het internet bereikte al snel het bedrijfsleven en de huiskamer en maakte het mogelijk alle, netjes in databases gerubriceerde, informatie eenvoudig te delen via email, websites en andere koppelingen. Tegenwoordig, weer twintig jaar later, is er opnieuw een revolutionaire innovatie in de automatisering die opkomt, blockchain genaamd.


Lees verder / More “Blockchain en de Documentaire Informatievoorziening”

De fijnmazige structuur van blockchain governance

Het governance model, wat blockchains zo betrouwbaar maakt, is niet zo eenvoudig als het op het eerste gezicht lijkt. Dit zorgt voor enkele misvattingen over de bruikbaarheid van de technologie.

Deze week sprak ik als keynote spreker op een technologiecongres over blockchain. Een veel gehoorde opmerking over Bitcoin en blockchains op dit soort congressen is dat de technologie steeds meer is geconcentreerd in China, wat voor instabiliteit zou zorgen. Dit is niet meer precies juist en er wordt hiermee voorbij gegaan aan de precieze inrichting van het governance model van open blockchain technologie.

Wat we zien is dat het meerekenen aan het netwerk, door de zogenaamde miners, in toenemende mate decentraliseert. Miners zijn de deelnemers in het blockchain-netwerk die ervoor zorgen dat de data in het netwerk wordt beveiligd en onderhouden. Naarmate de grens van het mogelijke wordt bereikt bij chipfabrikanten — onder invloed van de wet van Moore — neemt de snelheid van de innovatie van mining chips af. Hierdoor wordt het weer interessant om de chips, die in Chinese fabrieken van de lopende band afrollen, over de rest van de wereld te verschepen.

Fijnmazige uitgebalanceerde governance

De miners zijn voorlopig nog oververtegenwoordigd in China, maar het feit dat dit zal afnemen is niet het enige wat zorgt voor een steeds betrouwbaarder blockchain-netwerk. De rest van de gemeenschap zit elders in de wereld en de miners zijn niet de enige spelers die bijdragen aan de sturing van het netwerk. Zo zitten de meeste gebruikers van Bitcoin in het westen. In Nederland bijvoorbeeld hebben we een relatief grote en sterke gemeenschap van gebruikers. Om de gebruikers te bedienen zijn er vele bedrijven en winkels die hun goederen en diensten aanbieden voor bitcoins en burgers die er aankopen mee doen of er mee sparen en speculeren. Inmiddels zijn er tientallen zogenaamde merchants die kassaoplossingen bieden voor bedrijven om cryptocurrency te kunnen aannemen. Verder zijn er vele westerse bedrijven en startups die blockchain gebruiken in hun processen en producten. Naast de miners, winkeliers, bedrijven, blockchain-startups, merchants en burgers hebben we nog twee belangrijke groepen die onderdeel uitmaken van de gemeenschap als geheel. De wisselmarkten en de Bitcoin ontwikkelaars.

De wisselmarkten zijn beurzen waarop bedrijven en burgers hun bitcoins omwisselen voor fiat geld of andere cryptocurrency. Bijvoorbeeld om er mee te speculeren. Deze beurzen vinden we overal ter wereld en de eerste zijn inmiddels, samen met enkele verhandelde producten, onder toezicht van enkele vooruitstrevende overheden gesteld.

De laatste groep is de ontwikkelgemeenschap. De developers die de software maken. Bitcoin is open source software die wordt onderhouden door honderden vrijwilligers. Deze programmeurs bouwen aan de software en doen verbetervoorstellen die door een meritocratisch gekozen kerngroep van ontwikkelaars worden geaccepteerd of genegeerd. Binnen de gehele gemeenschap van miners, bedrijven, startups, merchants, gebruikers, ontwikkelaars en beurzen zijn debatten over welke software het meest geschikt is.

Binnen de gehele gemeenschap van miners, bedrijven, startups, merchants, gebruikers, ontwikkelaars en beurzen zijn debatten over welke software het meest geschikt is.

Wanneer software wordt voorgesteld die de meerderheid van de gemeenschap niet ziet zitten zal deze niet verspreiden over het netwerk. Indien het voorstel een oplossing betreft voor een niche-groep ontstaat er in sommige gevallen een nieuw netwerk of een afsplitsing van het netwerk. Dit evolutionaire sturingsmechanisme is vanuit speltheoretische modellen voorspelbaar gebleken en leidt tot software die voor de meerderheid van de gemeenschap meerwaarde biedt.

Het is in ieders belang dat alle verschillende partijen in het netwerk samen optrekken. Wanneer verschillende groepen blijvend onenigheid hebben over een innovatie van het netwerk, dan leidt dit tot stagnatie en ontstaat het risico dat andere netwerken het werk overnemen. Een situatie waarbij alle stakeholders verliezen. Het vertrouwen binnen de gemeenschap kan worden uitgewisseld onder de verschillende delen van de gemeenschap of, als onwenselijk gedrag ontstaat, het vertrouwen kan worden overgedragen aan een nieuw toetredende groep. Voor de miners of ontwikkelaars en andere groepen betekend dit einde oefening. Het is dit marktmechanisme dat het gedrag van de zittende spelers voorspelbaar maakt. De afzonderlijke groepen hebben namelijk een (financieel) belang om onderdeel van de gemeenschap te blijven. Het proces stimuleert onder deze prikkels automatisch wenselijk en gebruikersgericht handelen, zonder dat er een formeel bestuur eindverantwoordelijkheid of zeggenschap heeft over het gehele proces.

Het is dit fijnmazige sturingsmodel van verschillende belangengroepen, marktwerking, economische modellen en voorspelbare besluitvorming dat het vertrouwen geeft in Bitcoin en blockchain op langere termijn. Het is deze uitgebalanceerde governance, gecombineerd met een groot potentieel voor verbetering, wat ervoor zorgt dat het gebruik en de innovatie van blockchain technologie en Bitcoin nog iedere dag toeneemt.

Het tijdperk van de Decentrale Autonome Organisaties breekt aan, ook in de financiële sector

De eerste Decentrale Autonome Organisatie (DAO) op basis van blockchain technologie is een feit en zal een niet te stoppen golf aan innovaties teweeg brengen de komende jaren.

De eerste DAO heeft de naam “The DAO” meegekregen. The DAO fungeert als een investeringsfonds en wordt aangestuurd door de deelnemers. De deelnemers kunnen de werking van het fonds niet veranderen maar hebben wel invloed op de selectie van projecten die met het fonds worden gefinancierd. Hoe succesvol gaat dit worden?

Op 30 april 1993 gaf CERN de broncode vrij van de software die daarna de wereld heeft veranderd. De op die dag in het publieke domein vrijgegeven programmatuur maakte namelijk het World Wide Web mogelijk. Het was het startsein voor de wereldwijde golf van innovatie die we met het web hebben ervaren. Nadat in 1989 de wetenschapper Tim Berners-Lee had beschreven hoe het internet werkte, een gedistribueerd systeem voor informatieuitwisseling, duurde het nog vier jaar tot de broncode van het WWW vrij beschikbaar was.

Dit jaar kende een vergelijkbaar historisch moment. 23 jaar later, op dezelfde dag, is ‘s werelds eerste Decentrale Autonome Organisatie (DAO) gelanceerd. Een DAO maakt een nieuw soort transparante organisatievorm mogelijk waarmee betrouwbaar beheer van eigendom en activa wereldwijd voor iedereen beschikbaar wordt. Deze decentrale organisaties zagen op 30 april 2016 het levenslicht, ruim acht jaar nadat het blockchain concept met de komst van Bitcoin werd beschreven. Ze beloven, net als het WWW, voor veel innovatie te gaan zorgen.

Decentrale Autonome Organisatie

Een DAO is een stukje software dat zich zelfstandig kan uitvoeren op een blockchain netwerk. Er is geen computer, bedrijf of individu dat aangewezen kan worden als eigenaar of verantwoordelijke. De software is simpelweg te gebruiken voor iedereen in het blockchain netwerk die dat wil. De DAO programmatuur wordt op een publieke blockchain, met de naam ethereum, geïnstalleerd en is daarmee wereldwijd beschikbaar voor iedereen die er gebruik van wil maken. Doordat een blockchain onveranderlijke eigenschappen heeft is fraude of ander gerommel met de uitkomst van de programmatuur uitgesloten. Het decentrale model zorgt er verder voor dat het onmogelijk is om de software uit te zetten, wat voor een zeer hoge mate van stabiliteit en betrouwbaarheid zorgt.

Een decentraal autonoom investeringsfonds

De eerste DAO, “The DAO” genoemd, bestaat enkel als entiteit op het internet in de vorm van zelfsturende programmacode, vergelijkbaar met de manier waarop een bedrijf enkel bestaat binnen een jurisdictie door wetsartikelen. The DAO zal, net als het internet, vermoedelijk nooit meer weggaan en voor veel doorontwikkeling van het concept zorgen. Binnen the DAO bestaat geen directeur en geen bestuur. Transparante governance is de norm, niet de uitzondering en er is geen politieke invloed op de werking van het decentrale “bedrijf”. Dit maakt de financiële dienst die de software levert betrouwbaar en zeer goedkoop. De software kan door iedereen getoetst worden en zal altijd doen wat ervan wordt verwacht.

Binnen de DAO bestaat geen directeur en geen bestuur en is transparante governance de norm, niet de uitzondering.

The DAO fungeert als een investeringsfonds en wordt aangestuurd door de deelnemers. De deelnemers kunnen de werking van het fonds niet veranderen maar hebben wel invloed op de selectie van projecten die met het fonds worden gefinancierd. Iedereen die dat wil kan meedoen. De deelnemers doen mee door digitaal geld (in de vorm van de cryptocurrency ether) in het fonds te steken. De software van de DAO is zo geschreven dat het geld veilig wordt vastgehouden in de DAO tot het in een project wordt geïnvesteerd. De deelnemers van het fonds krijgen stemrecht, naar rato van hun inleg in het fonds, om hun voorkeur aan te geven voor bepaalde projectvoorstellen.

Projectvoorstellen

De eerste projecten hebben inmiddels hun voorstellen voor deelname aan the DAO bekend gemaakt. Een eerste startup dat een investering nodig heeft werkt aan de ontwikkeling van elektrische voertuigen die zich zelfstandig, zonder verhuurder, kunnen uitlenen.

Een tweede organisatie dat met een voorstel is gekomen werkt aan een slot dat zichzelf kan verhuren. Met dergelijke sloten kunnen appartementen zichzelf verhuren op airbnb en kan een router zelfstandig, tegen een vergoeding, internet toegang aanbieden.

De inkomsten die deze autonome goederen genereren gebruiken ze voor hun onderhoud en voor het uitbetalen aan de DAO. De DAO kan op haar beurt dividend uitkeren aan de deelnemers die hebben geïnvesteerd. Op deze manier ontstaat er een competitieve markt rond het decentrale investeringsfonds van partijen die concurreren met hogere uitkeringen aan de deelnemers. Door in veel verschillende projecten tegelijk te investeren en de deelnemers de beste projecten te laten kiezen zorgt de DAO ervoor dat risico’s worden gespreid. DAO’s en de projecten waarin wordt geïnvesteerd kunnen (delen van) hun inkomsten doneren door de deelnemers goede doelen te laten kiezen.

Na verloop van tijd zullen DAO’s een afspiegeling worden van de maatschappij. Door het stemmen zal in de projectenportefeuille een balans ontstaan tussen aspecten als dividenduitkering, duurzaamheid en bijvoorbeeld MVO. Het transparante karakter van de techniek maakt het makkelijk voor deelnemers om een DAO te kiezen die past bij hun waardensysteem.

Een nieuw tijdperk

Dat deze volledig geautomatiseerde vorm van financieren succesvol is bleek al een paar dagen na de lancering van The DAO. Terwijl 28 dagen zijn uitgetrokken om investeringsgelden in het fonds te verzamelen is op de derde dag al meer dan 12 miljoen euro in het fonds verzameld (red. PS, stand van zaken vandaag meer dan EUR 50 mio). Het vermoeden is dan ook dat de eerste DAO een groot succes zal worden. Positief gestemde participanten verwachten dat het fonds zelfs meer dan 100 miljoen Amerikaanse Dollar gaat ophalen.

Dit eerste bruikbare zelfstandige bedrijf luidt een heel nieuw tijdperk in. Een tijd waarin machines niet langer een eigenaar hoeven te hebben of in een juridische context moeten bestaan om te kunnen bijdragen aan de maatschappij. Het is een eerste stap naar een ander soort samenleving waarover techneuten al langer praten. Een wereld waarin zelfsturende taxi’s ritten aanbieden zonder winst te hoeven maken en autonome drones koeriersdiensten leveren terwijl ze hun winst transparant aan goede doelen doneren.

Blockchain is nieuw, spannend en veelbelovend. En dit is pas het begin. In het publieke én private domein zal de techniek voor veel verbeteringen kunnen gaan zorgen, mits we het de juiste aandacht geven. Ik hoop dat het ons lukt om de krachten van overheden, onderwijsinstellingen én bedrijfsleven te bundelen rond deze techniek en dat we over 23 jaar – wanneer we terugblikken op deze tijd – zijn omringd met allerlei duurzame diensten en robots die ons leven veraangenamen, zonder dat het maken van winst het hoogste doel is.

Slimsten stappen over naar de blockchain sector

Er is een braindrain op gang, o.a. vanuit de financiële sector, waarbij high-potentials en professionals vertrekken naar de blockchain industrie.

Dankzij Bitcoin leveren universiteiten een veel beter opgeleide groep studenten af, aldus Richard Gendal Brown. Richard is IBM’s architect van innovaties in de financiële en bancaire sector. Om de technologie van de Bitcoin blockchain te begrijpen is het vereist dat studenten interdisciplinair kennis combineren om verder te komen.


Lees verder / More “Slimsten stappen over naar de blockchain sector”